نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه کاشان

3 کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

اعتقادات، احساسات و هویت ملی افراد در طی زندگی به‌خصوص دوران نوجوانی تحت تأثیر شرایط فرهنگی ـ اجتماعی خاصی که فرد در آن زندگی می‌کند شکل می‌گیرد. در ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻘﺶ دو ﻋﺎﻣﻞ سرمایه ‌اجتماعی و سبک زندگی در هویت ملی ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻫﺪف از اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺑﺮرﺳﯽ تأثیر سرمایه اجتماعی بر هویت ملی ﺑﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ سبک زندگی ﺑﻮده اﺳﺖ. نمونه‌ی مورد مطالعه در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 380 نفر از دختران نوجوان شهرستان کرمان در سال 1398 بوده که به شیوه‌ی نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شده‌اند. ماهیت این تحقیق کاربردی، روش تحقیق پیمایشی و ابزار آن پرسشنامه است. تحلیل آماری داده‌ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از نرم‌افزار AMOS و SPSS19 انجام شد. یافته‌های تحقیق ﻧﺸﺎن داد سرمایه‌اجتماعی ﺑﺮ هویت ملی تأثیر ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﺎداری دارد، ﻫﻤ‌‌‌‌‌ﭽﻨﯿﻦ تأثیر ﻧﻘﺶ ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ سبک زندگی در راﺑﻄﻪ ﻣﯿﺎن سرمایه‌اجتماعی و هویت ملی ﻣﻮرد ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و در ﺿﻤﻦ، قوی‌ترین ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮ سبک زندگی و هویت ملی مشاهده ‌شده اﺳﺖ. ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ 21 درصد از واریانس متغیر وابسته هویت ملی را تبیین می‌کند. ابعادی از سبک زندگی چون میزان استفاده از رسانه‌های خارجی، شبکه‌های مجازی، سبک‌های فراغتی جدید و مدیریت بدن دارای رابطه منفی با هویت ملی دختران است و از طرفی ابعادی چون میزان استفاده از رسانه‌های داخلی و سبک زندگی دینی دارای رابطه مثبت با هویت ملی دختران است.

کلیدواژه‌ها

-      اباذری، یوسف؛ چاوشیان، حسن (1381)؛ «از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی: رویکردهای نوین در تحلیل جامعه‌شناسی هویت»، نامه علوم اجتماعی، دوره 20، ش 445، صص 27-3.
-      حیدری‌بیگوند، داریوش (1380)؛ «مسئله بحران هویت جوانان»، نامه انجمن جامعه‌شناسی ایران، ویژه‌نامه دومین همایش مسائل اجتماعی ایران، س 1، ش 4، صص 11-102.
-      خواجه‌نوری، بیژن؛ هاشمی، سمیه؛ روحانی، علی (1389)؛ «سبک زندگی و هویت ملی»، فصلنامه مطالعات ملی، دوره 11، ش 4، پیاپی 44، صص 152-127.
-    دادی، نورالدین؛ زاهدی، محمدجواد؛ نایبی، هوشنگ؛ صداقت‌زادگان، شهناز (1394)؛ «تحلیل جامعه‌شناختی رابطه سبک زندگی و هویت ملی (نمونه مطالعاتی در چهار شهرستان لرستان)»، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره 9، ش 3، صص 52-27.
-      رضایی، احمد؛ احمدلو؛ حبیب (1384)؛ «نقش سرمایه اجتماعی در روابط بین قومی و هویت ملی (بررسی جوانان تبریز و مهاباد)»، فصلنامه مطالعات ملی، س 6، ش 24، صص 34-7.
-    رضوی‌دینانی، ابتسام؛ شریفی، هادی؛ علی‌بخشی، مجتبی (1389)؛ «بررسی عوامل مؤثر بر هویت ملی جوانان (مطالعه موردی شهر اراک)»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، س 5، ش 40-39، صص 47-30.
-      زاهد، سعید (1384)؛ «هویت ملی ایرانیان»، مجله راهبرد توسعه، شماره پیاپی 4، صص 138-129.
-      شارع‌پور، محمود؛ خوش‌فر، غلامرضا (1381)؛ «رابطه سرمایه فرهنگی با هویت اجتماعی جوانان (مطالعه موردی شهر تهران)»، نامه علوم اجتماعی، دوره 10، ش 20، صص 147-133.
-    صدیق‌سروستانی، رحمت‌الله؛ قادری، صلاح‌الدین (1388)؛ «ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی هویت دانشجویان بر مبنای هویت‌های سنتی و مدرن»، فصلنامهتحقیقاتفرهنگی، دوره دوم، ش ۸، صص 65-35.
-      عدلی‌پور، صمد؛ قاسمی، وحید؛ کیان‌پور، مسعود (1392)؛ «شبکه اجتماعی فیس‌بوک و هویت ملی جوانان»، فصلنامه مطالعات ملی، دوره 14، ش 4، صص 164-141.
-      فاضلی، محمد (1382)؛ مصرف و سبک زندگی، قم: انتشارات صبح صادق.
-      قلی‌پور، اکبر (1389)؛ «آسیب‌شناسی هویت ملی در ایران»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی.
-      کاجی، حسین (1378)؛ کیستی ما از نگاه روشنفکران ایرانی: بررسی آراء و افکار: علی شریعتی، داریوش شایگان، تهران: روزنه.
-      گیدنز، آنتونی (1382)؛ تجدد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، چ 2، تهران: نشر نی.
-    مجدی، علی‌اکبر؛ بهروان، حسین؛ هوشمند، محمود؛ صدرنبوی، رامپور (1389)؛ «سبک زندگی جوانان ساکن مشهد و رابطه آن با سرمایه فرهنگی و اقتصادی والدین»، مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، س 7، ش 2، صص 162-131.
-      معیدفر، سعید (1385)؛ جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، همدان: نور علم.
-    ممتاز، فریده (1383)؛ «معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو»، پژوهشنامه علوم انسانی، ش 41 و 42،
صص 169-140.
-      ممتازحاجیانی، ابراهیم (1379)؛ «تحلیل جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران و طرح چند فرضیه»، فصلنامه مطالعات ملی، س 2، ش 5، صص 228-193.
-    مؤذن‌پور، شفیعه؛ موسوی، سیدیعقوب؛ امیرمظاهری، امیرمسعود (1398)؛ «تأثیر ابعاد جهانی‌شدن فرهنگی بر هویت ملی (مطالعه موردی دانش‌آموزان مقطع پیش‌دانشگاهی شهرستان بابل)»، فصلنامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، دوره 6، ش 14، صص120-97.
-      وبر، ماکس (1382)؛ دین، قدرت و جامعه، ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات هرمس.
-    وحیدا، فریدون؛ کلانتری، صمد؛ فاتحی، ابوالقاسم (1383)؛ «رابطه سرمایه اجتماعی با هویت اجتماعی دانشجویان (مطالعه موردی یازده دانشگاه دولتی شهر تهران)»، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، ج 17، ش 2، صص 92-52.
-    ولی‌نژاد، عبدالله؛ میرفردی، اصغر (1397)؛ «تحلیل جامعه‌شناختی ـ راهبردی ارتباط بین هویت ملی و سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه یاسوج»، فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 5، ش 1، صص 90-60.
-      یوسفی، علی (1380)؛ «روابط بین قومی و تأثیر آن بر هویت ملی اقوام در ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، س 2، ش 8، صص 42-13.
-      Bourdieu, P. (1984); Distinction, a social critique of the judgement of taste, Routledge.
-      Gharbi, M.) 2020); "Les Dimensions du capital social et l’intention entrepreneuriale des étudiants", Creating global competitive economies: 2020 vision planning & implementation: 590-601, https://www.academia.edu/11319594/Les_Dimensions_du_capital_social_et_l_ intention _entrepreneuriale_des_%C3%A9tudiants.
-      Hwang, D., Chiu, W. (2010); "Sport and National Identity in Taiwan: Some Preliminary Thoughts", Journal of East Asian Sport, Thoughts. 1: 1-20.
-      Jansson, A. (2002); "The mediatization of consumption: towards an analytical framework of image culture", Journal of Consumer Culture, 2(1): 14-25.
-      Khalid Rashid, Bushra H. Rahman, Abbas Rashid Butt .(2017); "Media Consumption and National Identity Formation of Adolescents in Pakistan", Journal of Media Studies, 32(1):28-49.
-      Kroger, J. (1997);"Gender and Identity: The Intersection of Structure, Content, and Context",Sex Roles, 36:747–770. https://doi.org/10.1023/A:1025627206676.
-      Olivetti, C., Patacchini, E., & Zenou, Y. (2020); "Mothers, peers, and gender-role identity", Journal of the European Economic Association, 18(1): 266-301. https://doi.org/10.1093/jeea/jvy050.
-      Palumets, Liis (2002); Space of lifestyles in Estonia in 1991, pro ethnologia.
-      Philp, Katherine D., Michele Gregoire Gill (2020); "Reframing After-School Programs as Developing Youth Interest, Identity, and Social Capital", Sega journal.
-      Popović, S., & Bjelica, D (2014); "Do Significant Achievements of National Football Team Can Strengthen National Identity in Montenegro?", Monten. J. Sports Sci. Med, 3: 31–33.
-      Tyler, T. (2012); "Social networking and Globalization, Mediterranean", Journal of Social Sciences, 4(6):32- 45.
-      Wang, L. (2017); Building national identity for secondary stuednts through history, Ontario Institute for Studies in Education of the University of Toronto.
Yoon, S. & Lee, E.) 2019(; "Social and Psychological Determinants of Value Co-creation Behavior for South Korean firms A Consumer-centric Perspective", Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 31(1): 14–36. https://doi.org/10.1108/APJML-01-2018-0017.