نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری آموزش زبان انگلیسی دانشگاه تربیت مدرس و عضو رسمی دانشگاه تهران

چکیده

هدف این پژوهش، واکاوی چالش‌های شناختی و اجتماعی ناشی از دگرگونی هویت فردی بر اثر فراگیری زبان بیگانه و سنجش اثرگذاری این سازه بر ساخت هویت ملی فراگیران است. در این راستا دویست و چهار فراگیر زبان انگلیسی برگزیده شدند و به دو پرسشنامه، یکی برای اندازه‌گیری دگرگونی هویت فردی (تغییر در اعتماد به نفس، تغییر جای‌سپار، تغییر افزون، تغییر مولد، ایستایی و دوگانگی) و دیگری برای پیمایش سازه هویت ملی پاسخ گفتند. نتایج به دست آمده، حاکی از رواج تغییر در اعتماد به نفس فراگیران زبان بر اثر یادگیری زبان بیگانه است. بررسی شاخصهای فردی گویش‌وران در این پژوهش، نشان‌دهنده تأثیر سن، جنسیت و سابقه فراگیری بر دگرگونی هویت فردی است. براساس نتایج و برآیندهای مذکور، بروز چالش‌های هویتی بر اثر تقابل ارزش‌های فرهنگی زبان مادری و زبان بیگانه، امری محتمل است. افزون بر این، طبق محاسبات پیش‌بین (رگرسیون)، اثرپذیری چشمگیر هویت ملی از دگرگونی‌های هویتی فردی فراگیران برآورد نشد، بر آن به این معناست که آموزش زبان بیگانه، تهدیدی علیه هویت ملی به شمار نمی‌رود و هم‌چنین می‌تواند در مواردی در انسجام و تکوین هویت ملی فراگیران نقش‌آفرین باشد. با تکیه بر نتایج به دست آمده پیشنهاد می‌شود که جامعۀ هویتی فراگیران زبان بیگانه در نقشه جامعه‌شناختی هویت ایرانیان دیده شود.

کلیدواژه‌ها