نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه تهران. تهران. ایران

2 عضو هیأت علمی علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

10.22034/rjnsq.2021.137017

چکیده

هویت ملی یکی از ارکان مهم حفظ وحدت و یکپارچگی درون ملت‌هاست که دولت‌ها برای حفظ موجودیت و یکپارچگی کشور موظف‌اند مؤلفه‌های سازنده هویت ملی را در مردم تقویت و بازتولید کنند. یکی از راه‌های آموزش هویت ملی به دانش‌آموزان، تدوین محتوای آموزشی و کتب درسی مناسب در مدرسه است. اگر هویت ملی را به معنی داشتن احساس تعلق به کشوری که مردم آن زبان، سرزمین، میراث فرهنگی و آداب‌ورسوم، عواطف و خاطرات مشترک، نظام سیاسی و دولت، باورها، سمبل‌ها و قهرمانان ملی مشترک، تاریخ و پیشینه‌ی مشترک، اقتصاد واحد، هنر و ادبیات و حتی دین مشترک دارند، در نظر بگیریم، این احساس تعلق در یک ملت، ایجاد نوعی همبستگی و یکپارچگی می‌کند. در این نوشتار، وجود مؤلفه‌های سازنده هویت ملی، در آموزش‌های رسمی دبستان‌های کشور بلژیک، به‌وسیله تحلیل محتوای مفاد درسی دبستان و پاسخ‌های معلمان و مدیران مقطع ابتدایی به پرسش‌نامه‌ای محتوی ۲۵ سؤال به سه زبان انگلیسی، فرانسوی و هلندی که به ۳۱۴۰ مدرسه ابتدایی در بلژیک ارسال‌شده بود، بررسی می‌شود. تحلیل نتایج نظرسنجی آموزشی و پدیدارشناسی کنش‌های سیاسی و جامعه‌شناختی دولت بلژیک در جامعه نشان می‌دهد که این دولت نه‌تنها نسبت‌به هویت ملی و تحکیم آن بی‌تفاوت نیست، بلکه با برنامه‌ها و سیاست‌های مختلف و متنوعی درصدد تحکیم هویت ملی و ملت‌سازی براساس ارزش‌های تعریف‌شده بلژیکی است. این نوشتار براساس مطالعات کتابخانه‌ای، کسب اطلاعات از طریق پرسش‌نامه و مشاهده مستقیم محیط، با استفاده از روش اسنادی، توصیفی، تحلیل محتوای کیفی و مطالعات میدانی انجام شده است.

کلیدواژه‌ها

  • برنگیه، ژ (1393)؛ گفت‌وگوهای آزاد با ژان پیاژه. ترجمه م.منصور و پ. دادستان. تهران: انتشارات سمت.
  • پارسا، م (1386)؛ روان‌شناسی رشد کودک و نوجوان. تهران: انتشارات بعثت.
  • پیاژه، ژ (1374)؛ روان‌شناسی و دانش‌آموزان و پرورش. ترجمه علی‌محمد کاردان. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  • پیاژه، ژ. (1379)؛ قضاوت‌های اخلاقی کودکان. ترجمه محمدعلی امیری. تهران: نشر نی.
  • رزازی، ا (1379)؛ «الگوی جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران با تأکید بر رابطه میان هویت ملی و ابعاد آن». مطالعات ملی. دوره 2. شماره 5 .صص 134ـ101: تهران.
  • - گیدنز، آ (1378)؛ جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نی. چاپ پنجم.
  • صادقی فسایی، س؛ کریمی، ش (1384). «کلیشه‌های جنسیتی سریال‌های تلویزیونی ایرانی»، فصلنامه پژوهش زنان. شماره 3. پیاپی.
  • فیاض، ا؛ ایمانی، ف (1390). «بررسی نمادهای هویت ملی در کتاب‌های درسی تاریخ و علوم اجتماعی دوره متوسطه». فصلنامه روان‌شناسی تربیتی. س 6. ش 17: صص 63ـ29.
  • قبادی، ع (1389). «بررسی میزان توجه به تعمیق و توسعه هویت فرهنگ ایرانی اسلامی با زبان هنر در کتاب‌های درسی دوره راهنمایی و ارائه راهکارهای لازم». سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی. ش 613.
  • مجدفر، ف (1382)؛ جامعه‌شناسی عمومی. تهران. شعاع. چاپ اول.
  • میلر، ج (1386)؛ نظریه‌های برنامه درسی. ترجمه محمود مهرمحمدی. تهران: سمت.
  • میلر، د (1383)؛ ملیت. ترجمه داوود غرایاق زندی. تهران. نشر تمدن ایرانی.
  • هاشمی، ض؛ قربانعلی زاده، م (1393). «هویت ملی در کتاب‌های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی». فصلنامه مطالعات ملی. س 15. ش 4: صص 74ـ49.
  • Bailey, K.D. (1994); Methods of social research. The Free Press, New York.
  • Belgian Constitution. Constitutional revisions of 6 January 2014. Belgian Official Gazette. D/ 2014/ 4686/ 08.
  • Belien, P. (2005); A throne in Brussels: Britain, the Saxe-Coburgs and the Belgianisation of Europe. Exeter, UK: Imprint Academic.P: 342.
  • Billiet, J., Maddens, B. and Beerten, R., 2003. "National identity and attitude toward foreigners in a multinational state: A replication". Political psychology, 24(2), pp 241-257.
  • Billiet, J., B. Maddens, and A.-P. Frognier. 2006; "Does Belgium (still) exist?" Differences in political culture between Flemings and Walloons. West European Politics 29 (5): 912- 932.
  • Coakley, J. (2004); "Mobilizing the past: Nationalist images of history". Nationalism and Ethnic Politics. 10 (4): 531-560: P:535
  • Cohen, A. p. "Belonging: Identity and social Organization". In: British Rural Cultures, Manchester, Manchester University Press, 1982, p. 17-26. - COM (2003) 449: Promoting language learning and linguistic diversity: Action Plan 2004 - 2006; COM (1995) 590: White Paper Teaching and Learning.
  • De Rynck, S. (1996); "Europe and cohesion policy-making in the Flemish Region". In Cohesion policy and European integration: Building multi-level governance, ed. L. Hooghe, 129- 162. Oxford, UK: Oxford University Press.
  • Deschouwer, K. (2009); "The politics of Belgium: Governing a divided society". Basingstoke, UK: Palgrave Macmillan- Farrell, M., and L. van Langenhove. 2005. Towards cultural autonomy in Belgium. In National cultural autonomy and its contemporary critics, ed. E. Nimni, 222-236. Abingdon, UK: Routledge.
  • Deschouwer, Kris (January 2004); "Ethnic structure, inequality and governance of the public sector in Belgium" (PDF). United Nations Research Institute for Social Development (UNRISD). Archived from the original (PDF) on 14 June 2007. Retrieved 22 May 2007
  • Dunning, Eric (1997); "Sport in the Quest for Excitement: Norbert Elias’s Contributions to the Sociology of Sport. "Group Analysis 30, no. 4. December: 477–87. P:119.
  • Durkheim E. (1961); Moral education: a study in the theory and application of the sociology of education. (New York, Free Press). P: 74
  • Durkheim, E. (1956); Education and sociology .(New York, Free Press). P: 77, 124.
  • GROSARU,Andi Gabriel (2018); "ETHNIC IDENTITIES AND NATIONALISM. BELGIAN CASE STUDY", Bucharest, 17-19 May, p: 58
  • HabB, Torsten (17 February 2003); Rezension zu (Review of) Cook, Bernard: Belgium. A History in German.
  • Hall, Stuart & Paul Dugay (1996); Question of Cultural Identity, Sage Publication, P:90.
  • Haß, Torsten (17 February 2003); Rezension zu (Review of) Cook, Bernard: Belgium. A History (in German).
  • Ireland (1999b); Primary school curriculum—introduction (Dublin, Stationery Office). P:26
  • Izquierdo, Jose Manuel (2014); "Belgian identity politics: At a crossroad between nationalism and regionalism. "Master's Thesis, University of Tennessee, p: 8
  • Judson, P. M. (2006); Guardians of the nation: Activists on the language frontiers of Imperial Austria. Cambridge, MA: Cambridge University Press.
  • Jary, D., & Jary, J. (1991); Collins dictionary of sociology. London: HarperCollins.
  • Lachapelle, G., and S. Paquin, eds. (2005); Mastering globalization: New sub-states’ governance and strategies. Abingdon, UK: Routledge
  • Lecours, A. (2005); "Accommodations in Europe and North America". In Mastering globalization: New sub-states’ governance and strategies, ed. G. Lachapelle and S. Paquin, 141-151. Abingdon, UK: Routledge.
  • Lecours, A. (2005); "Accommodations in Europe and North America". In Mastering globalization: New sub-states’ governance and strategies, ed. G. Lachapelle and S. Paquin, 141-151. Abingdon, UK: Routledge. P:142.
  • Martiniello, M. (1993); "Ethnic leadership, ethnic communities’ political powerlessness and the state in Belgium". Ethnic and Racial Studies. 16 (2): 236-255.P: 241. - Miller, David (1995), On Nationality. U.K Clerendon press.
  • Payne, G. Payne, J (2004); Key concepts in social research. London: SAGE Publications.
  • Pool, Ross (2003); "National Identity and Citizenship", in the: Identities, by Linda Martin, Alcoff and Eduardo Mendieta (eds). U. K. Blackwell Publishing. P: 27 - Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December.
  • Rennie, D. (2006); Belgium an accident of history with football and beer. The Telegraph 19 August.
  • Reay, D. (1998); "Rethinking social class: qualitative perspectives on class and gender", Sociology, 32(2), 259–275. P: 259.
  • Saey, P. C. Kesteloot, and C. Vandermotten. 1998. Unequal economic development at the origin of the federalization process. In Nationalism in Belgium: Shifting identities, 1780-1995, ed. K. Deprez and L. Vos, 165-176. Basingstoke, UK: Palgrave Macmillan., p:175
  • Sandner, G. (1994). In search of identity: German nationalism and geography, 1871-1910. In Geography and national identity, ed. D. Hooson, 71-91. Oxford, UK: Blackwell Publishers.
  • Sandelowski M. (1995). Sample size in qualitative research. Res Nurs Health; 18(2): 179- 83.
  • Scott j. (1990). a matter of record. Cambridge polity
  • Taba, H (1962). Curriculum development: theory and practice. New York, NY: Harcourt, Brace & World. - Tormey, Roland. "The construction of national identity through primary school history: the Irish case." British journal of sociology of education 27, no. 3 (2006): 311-324.Ireland (1971) Curaclam na Bunscoile volume 2 (Dublin, Stationery Office). P: 88-89.
  • Tovey, H. & Share, P. (2003) A sociology of Ireland (2nd edn) (Dublin, Gill and Macmillan) P: 199.
  • Van Dam, D. (1996). Blijven we buren in België? Vlamingen en Walen over Vlamingen en Walen. Leuven: Van Halewijck.
  • Van de Craen, P. 2002. What, if anything, is a Belgian? Yale French Studies 102: 24-33.
  • Weber, E. J. 1976. Peasants into Frenchmen: The modernization of rural France 1870-1914. Stanford, CA: Stanford University Press - Hobsbawm, E. J. 1992. Ethnicity and nationalism in Europe today. Anthropology Today 8 (1): 3- 8.- Hooson, D., ed. 1994. Geography and national identity. Oxford, UK: Blackwell Publishers.
  • سایت‌های رسمی آموزشی که مفاد درسی از آن‌ها استخراج شدند: آخرین بازدید 12 دی 1399:
  • https://www.expatica.com/be/education/children-education/education-in-belgium-100088/#primary.
  • https://einddoelen.be/overzicht-en-planning-peilingen-in-het-basisonderwijs.
  • https://einddoelen.be/ - https://www.g-o.be/samen-leren-samenleven-ons-ppgo/ - https://pro.g-o.be/pedagogische-begeleiding-leerplannen-
  • http://www.enseignement.be/index.php?page=24737&navi=295FirefoxHTMLShellOpenCommand
  • https://www.g-o.be/samen-leren-samenleven-ons-ppgo/
  • https://pro.g-o.be/pedagogische-begeleiding-leerplannen
  • nascholing/leerplannen/leerplannen-bao/wereldorientatie#.
  • http://pegosite.be/index.php/leerplannen-handr/category/7-leerplannen
  • https://einddoelen.be/
  • http://www.ostbelgienbildung.be/desktopdefault.aspx/tabid-2221/
  • https://onderwijsdoelen.be/.
  • https://onderwijsdoelen.be/resultaten?onderwijsstructuur=LO&filters=onderwijsniveau%255B0%255D%255Bid%255D%3Df7dcdedc9e9c97a653c7dba05896ef57a333480b%26onderwijsniveau%255B0%255D%255Btitel%255D%3DBasisonderwijs%26onderwijsniveau%255B0%255D%255Bwaarde%255D%3DBasisonderwijs%26bo_onderwijs_subniveau%255B0%255D%255Bid%255D%3Dc6770d35508ce6bdab180b85cb08a171f2ed94be%26bo_onderwijs_subniveau%255B0%255D%255Btitel%255D%3DBasisonderwijs%2520%253E%2520Lager%2520Onderwijs%26bo_onderwijs_subniveau%255B0%255D%255Bwaarde%255D%3DLager%2520Onderwijs.
  • https://www.kuleuven.be/thomas/page/verrassende-ontmoeting-abraham-ibrahiem/.
  • https://www.anglicaneducation.org/about.
  • https://www.orthodoxonderwijs.be/vorming/programma.
  • http://www.enseignement.be/index.php?page=25932&act=search&check=&unite=111&geo_type=1&geo_prov=&geo_cp=&geo_loca=&g.
  • eo_mots=&reseau=111%2C126%2C123%2C122%2C121%2C131%2C132#resultats.
  • https://data-onderwijs.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/lijst.aspx?hs=bao.
  • https://djapo.be/eindtermen-en-leerplandoelen-les-migratie/.
  • https://zill.katholiekonderwijs.vlaanderen /!#/.
  • https://zill.katholiekonderwijs.vlaanderen/#!/concept/krachtlijnen/97e86dc3-0688-4456-8d95-ecd5dab26702.
  • https://www.kuleuven.be/thomas/page/basisonderwijs Zie website GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap.
  • https://www.godlyplayfoundation.org/ Godly Play.
  • bijbelenkoran.nl.
  • https://www.kuleuven.be/thomas/page/werkvormen-artistieke-creatie/.
  • the Constitutional Court of Belgium decided: https://www.brusselstimes.com/opinion/ https://www.brusselstimes.com/news/art-culture/117067/belgian-universities-stress-that-they-will-not-ban-headscarves-in-class/.
  • https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/65767/flemish-greens-headscarf-schools-groen-ban-general-flanders/.
  • Corona virus: request assistance | Stad Leuven.
  • https://www.leuven.be/en/corona-crisis-request-assistance.
  • Solidarity in corona time: volunteers make mouth masks | Network Conscious Consumption.
  • https://www.bewustverbruiken.be/artikel/solidariteit-corona-tijd-vrijwilligers-maken-mondmaskers.
  • Volunteers wanted! #corona | azGlorieux.
  • https://www.azglorieux.be/nl/nieuws/covid-19/vrijwilligers-gezocht-corona/.
  • https://www.facebook.com/search/top?q=stad%20leuven.
  • https://twitter.com/PolitieLeuven/status/1314213942051258368?s=09.
  • stadsmonitor.eu.
  • https://www.vlaamsbelang.org/beginselverklaring/.
  • https://www.brusselstimes.com/brussels/131751/brussels-residents-called-upon-to-fly-belgian-flags-against-vlaams-belang-protest/?fbclid=IwAR3cwtM-NGq9pkh1EvFMzr956bJf7ygVVRwnbAG9fCN6u-VZJ2yG4Xa6mco.
  • Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December 2006 on key competences for lifelong learning. https://europa.eu/european-union/about-eu/eu-languages_en#:~:text=The%20EU%20has%2024%20official,Bulgarian.
  • https://www.belgium.be/nl/over_belgie/land/belgie_in_een_notendop/symbolen/vlaggen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Belgische_gemeente.